DENTAL TEDAVİLER
‘Diş tedavisi’ kavramını ilk duyduğunuzda sadece problemli dişlerin tedavi edildiği bir işlem gibi düşünebilirsiniz. Ancak bu kavram aslında birçok tedavi prosedürünü kapsar. Diş tedavisinin tanımından türlerine kadar bilmek isteyebileceğiniz veya ihtiyaç duyabileceğiniz bilgileri aşağıdaki başlıklar altında bulabilirsiniz.
Diş tedavisi nedir?
Diş tedavisi; ağız sağlığını korumayı, ağız ve diş hastalıklarını teşhis etmeyi, tedavi etmeyi ve yönetmeyi amaçlayan kapsamlı bir diş hekimliği uygulamasıdır. Aşağıdaki diş tedavisi türleri, uzman diş hekimleri tarafından veya diş hekimi gözetiminde ve önerisiyle uygulanır.
Diş tedavisi türleri şunlardır:
- Koruyucu diş tedavileri
- Restoratif tedaviler
- Endodontik tedaviler (kök kanal tedavisi)
- Protetik diş tedavileri
- Cerrahi diş tedavileri
- Ortodontik tedaviler (diş teli)
- Periodontal (diş eti) tedavileri
- Estetik diş tedavileri
- Çocuk diş hekimliği (pedodonti) tedavileri
Koruyucu diş tedavileri:
Koruyucu diş tedavileri; diş ve ağız sağlığını korumayı, çürükleri, diş eti hastalıklarını ve diğer ağız/diş problemlerini önlemeyi amaçlayan uygulamalardır. Bu tedaviler, dişlerin doğal yapısını korumayı ve gelecekte daha ciddi sorunların oluşmasını engellemeyi hedefler. Hem çocuklarda hem erişkinlerde diş sağlığının uzun süre korunması açısından büyük önem taşır.
Başlıca koruyucu diş tedavileri şunlardır:
- Diş temizliği (profesyonel temizlik): Diş hekimi tarafından yapılan tartar ve plak temizliği.
- Florür uygulamaları: Diş minesini güçlendirmek için florür içeren jel uygulaması.
- Antiseptik gargara: Gingivitis ve periodontal hastalıkların kontrolünde yardımcı bir uygulamadır.
- Fissür örtücü (sealant): Dişlerin çiğneme yüzeylerindeki çukurcuklara uygulanan koruyucu kaplamalardır.
- Enfeksiyon önleme: Ağız hijyenini sağlamak ve bazı durumlarda (örneğin bağışıklığı düşük hastalar veya belirli cerrahi işlemler öncesi) enfeksiyonları önlemek için antibiyotik tedavisi uygulanması.
- Ağız hijyeni eğitimi: Doğru fırçalama, diş ipi kullanımı ve ağız bakım alışkanlıklarının öğretilmesi.
- Düzenli kontroller: Ağız ve diş problemlerinin erken teşhis ve önlenmesi için düzenli diş hekimi ziyaretlerini kapsar.
- Beslenme danışmanlığı: Şekerli gıdaları azaltmak gibi ağız sağlığını destekleyen beslenme önerileri.
Restoratif tedaviler:
Restoratif diş tedavileri; dişlerin fonksiyonunu, estetik görünümünü ve sağlığını yeniden kazandırmayı amaçlayan uygulamalardır. Bu işlemlerde doğal diş yapısı korunur; çiğneme ve konuşma fonksiyonları düzeltilir; estetik bir görünüm ile uzun ömürlü ve dayanıklı çözümler sunulur.
Restoratif tedaviler şu durumlarda uygulanır:
- Derin diş çürükleri
- Kırık veya çatlak dişler
- Dolgunun düşmesi veya aşınması
- Eski ve yetersiz dolguların yenilenmesi
- Kök kanal tedavisi sonrası dişin güçlendirilmesi
Restoratif diş tedavileri şunları içerir:
Dolgular:
Çürümüş veya hasar görmüş diş dokusunun temizlenmesi ve yerine dolgu materyali uygulanması işlemidir.
- Kompozit dolgu (beyaz dolgu): Estetik amaçlı kullanılan, diş renginde dolgulardır; ön ve arka dişlerde kullanılabilir.
- Amalgam dolgu (metal dolgu): Gümüş, cıva, kalay ve bakır karışımından oluşur.
- Cam iyonomer dolgu: Florür salarak çürük önleyici etki gösterir. Genellikle çocuk dişlerinde ve diş eti çekilmesi olan bölgelerde kullanılır.
- Inlay/onlay dolgu: Laboratuvarda özel olarak hazırlanan dolgulardır.
Diş kaplamaları (kronlar):
Dişin büyük bir kısmı hasar gördüğünde üzerine yerleştirilen özel kaplamalardır. Diş kronu çeşitleri şunlardır:
- Metal destekli porselen kron: İç kısmı metal, dışı porselen olan dayanıklı kaplamalardır; genellikle arka dişlerde kullanılır.
- Zirkonyum kron: Tamamen metalsiz, ışık geçirgen estetik kaplamalardır; ön ve arka dişlerde kullanılır.
- Empress (E-Max) kron: Yüksek estetik sunan tam seramik kaplamalardır. Özellikle ön dişlerde tercih edilir.
- Altın kaplama: Yüksek biyouyumluluk sunan, oldukça dayanıklı kaplamalardır; genellikle arka dişlerde kullanılır.
Diş köprüsü tedavileri:
Bir veya birden fazla dişin eksik olduğu durumlarda, boşluğu doldurmak için komşu dişlerden destek alınarak yapılan tedavilerdir. Diş köprüsü çeşitleri:
- Geleneksel köprü: Yan dişler küçültülür ve üzerine sabit bir köprü yapıştırılır.
- Maryland köprü (yapıştırmalı köprü): Komşu dişler kesilmez, metal veya fiber destekle yapıştırılır.
- İmplant destekli köprü: Eksik dişleri tamamlamak için implant üzerine köprü yapılır.
Post-core uygulamaları:
Aşırı madde kaybı olan kök kanal tedavili dişlere ek destek sağlamak için uygulanır.
- Prefabrik post: Hazır metal veya fiber postlar kullanılır.
- Özel döküm post: Laboratuvarda özel olarak hazırlanan postlardır.
Endodontik tedavi, dişin iç kısmında bulunan ve “pulpa” adı verilen sinir ve damar dokusunun temizlenip dezenfekte edilmesi ve daha sonra uygun bir dolgu malzemesi ile doldurulması işlemidir. Kanal tedavisi bu işlemlerin en yaygın olanıdır ve genellikle şu durumlarda gereklidir:
- Derin çürük: Çürüğün mine ve dentin tabakasını geçerek pulpa dokusuna ulaşması.
- Diş travması: Dişe alınan darbe sonucu pulpanın zarar görmesi.
- Enfeksiyon veya apse: Pulpa bölgesinde inflamasyon veya enfeksiyon oluşması.
- Kronik ağrı: Diş sinirinin geri dönüşü olmayan şekilde zarar görmesi.
Endodontik tedavinin amacı:
- Dişi çekime gerek kalmadan ağız içinde tutmak.
- Enfeksiyonu ortadan kaldırmak ve ağrıyı gidermek.
- Dişin fonksiyonunu ve estetiğini korumak.
Kanal tedavisi:
Kanal tedavisinin aşamaları:
- Diş hekimi hastanın şikâyetlerini ve dişi röntgen ile değerlendirir.
- İşlem lokal veya bölgesel anestezi ile yapılır.
- Diş içinde enfekte veya hasarlı pulpa dokusu temizlenir.
- Dişin kök kanalları özel aletlerle temizlenir ve şekillendirilir.
- Kanallar biyouyumlu bir madde (genellikle gütta-perka) ile doldurulur.
- Diş dolgu veya kaplama (kuron) ile restore edilir.
Kanal tedavisinin avantajları:
- Dişin doğal yapısını korur.
- Ağrı ve enfeksiyon gibi sorunları ortadan kaldırır.
- Çoğu durumda tek seansta tamamlanabilir (bazı durumlarda birden fazla seans gerekebilir).
Cerrahi endodonti (apikal rezeksiyon):
Kök ucundaki enfeksiyonun cerrahi olarak temizlenmesi işlemidir.
Uygulama alanları:
- Kanal tedavisine rağmen iyileşmeyen apseler
- Kök ucunda kist/granülom varlığı
- Kırık kök ucu
Uygulama yöntemi:
- Diş eti kaldırılır, kök ucu ve çevresindeki enfekte doku temizlenir.
- Kök ucu kesilir ve geriye dolgusu yapılır.
- Dikiş atılır ve yaklaşık 1 hafta sonra alınır.
Vital pulpa tedavileri (pulpa koruma):
Pulpa hâlâ canlıyken uygulanan koruyucu yöntemlerdir.
Doğrudan pulpa örtüsü:
Derin çürük temizlenirken pulpa açıldığında üzerine özel bir ilaç (kalsiyum hidroksit/MTA) yerleştirilir. Amaç pulpanın iyileşmesi ve canlı kalmasıdır.
Kısmi pulpektomi:
Sadece enfekte pulpa kısmı çıkarılır; sağlıklı kısmı korunur. Çocukların süt dişlerinde veya genç daimi dişlerde uygulanır.
Revaskülarizasyon (genç daimi dişlerde):
Kök gelişimi tamamlanmamış genç dişlerde pulpa öldüğünde kök gelişiminin tamamlanmasını sağlayan yöntemdir.
- Kanal dezenfekte edilir.
- Kök ucundan kanama sağlanarak kök içine kök hücrelerinin gelmesi teşvik edilir.
- Kanal kalsiyum hidroksit veya MTA ile kapatılır.
Protezler, eksik dişlerin yerine konulması ve ağız fonksiyonlarının (çiğneme, konuşma) ve estetiğin geri kazandırılması için uygulanan yöntemlerdir. Protezler sabit veya hareketli olabilir; hastanın ihtiyaçlarına, ağız yapısına ve bütçesine göre farklı türleri tercih edilir. Başlıca protez türleri ve özellikleri şöyledir:
Sabit protezler:
Ağızdan çıkarılamayan, doğal dişlere veya implantlara sabitlenen protezlerdir. Genellikle daha doğal bir his ve görünüm sağlar.
Kronlar:
- Tek bir dişin üzerine kaplanan yapılardır.
- Zarar görmüş, çürümüş, kırılmış veya estetik problemi olan dişlerin onarılmasında kullanılır.
- Porselen, zirkonyum, metal destekli porselen veya tam seramik materyallerden yapılır.
- Doğal görünüm, dayanıklılık ve uzun ömür avantaj sağlar.
Köprüler:
- Bir veya daha fazla eksik dişin yerine kullanılır.
- Komşu sağlıklı dişler veya implantlar destek alınarak sabitlenir.
- Geleneksel, kanatlı (Maryland) köprüler ve implant destekli köprüler bulunur.
- Sabit oldukları için estetik ve fonksiyonel bir çözüm sunar.
İmplant sabit protezleri:
İmplant üzerine sabitlenen kron veya köprülerdir.
- All-on-4 veya All-on-6 gibi sistemlerle tam dişsizlik durumunda sabit protezler yapılabilir.
- Maksimum stabilite, doğal dişe en yakın his ve kemik kaybını önleme avantajına sahiptir.
Hareketli protezler:
Hastanın takıp çıkarabildiği protezlerdir. Daha fazla diş eksikliği olan veya sabit protez için yeterli destek bulunmayan durumlarda tercih edilir.
Totaller (tam protezler):
- Tüm dişlerin eksik olduğu durumlarda kullanılır.
- Alt ve üst çeneye özel olarak hazırlanır.
- Ekonomik ve estetik bir çözümdür.
- Sabit protezlere göre daha az stabil olabilir; alışma süresi gerekebilir.
Parsiyel protezler:
- Birkaç dişin eksik olduğu durumlarda kullanılır.
- Dişler metal veya akrilik bir iskelet üzerine yerleştirilir, kroşeler veya hassas tutucularla sabitlenir.
- Doğal dişleri korur, ekonomik bir seçenektir.
- Kroşeler estetik açıdan rahatsız edici olabilir.
İmplant destekli hareketli protezler:
- İmplantlara tutunan hareketli protezlerdir.
- Geleneksel total protezlere göre daha stabil ve daha konforludur.
- Çıkarılabilir olduğu için temizliği kolaydır ve implantlar sayesinde daha stabil bir kullanım sağlar.
Geçici protezler:
- Tedavi sürecinde geçici olarak kullanılan protezlerdir; örneğin implant yerleştirilene kadar veya kalıcı protez hazırlanırken.
- Estetik ve fonksiyon sağlar, hastayı iyileşme sürecinde rahatlatır.
- Hızlı uygulanır ve ekonomiktir.
Overdenture protezler:
- Doğal diş köklerine veya implantlara tutunan hareketli protezlerdir.
- Daha iyi tutuculuk, çene kemiğinin korunması ve konforlu kullanım sağlar.
Hibrit protezler:
Sabit ve hareketli protezlerin karışımıdır. İmplantlar üzerine takılan çıkarılabilir köprüler (snap-on protezler) buna örnektir.
Protez tedavisinin avantajları:
- Doğal diş görünümü sağlar, gülüşü geliştirir.
- Çiğneme ve konuşma fonksiyonlarını geri kazandırır.
- Eksik dişlerin sebep olduğu kemik kaybını önleyebilir (özellikle implant destekli protezlerde).
- Estetik ve fonksiyonel iyileşme ile hastanın özgüveni artar.
Protez tedavi süreci:
- Diş hekimi röntgen ve ağız muayenesi ile durumu değerlendirir.
- Gerekirse çürük tedavisi, diş çekimi veya implant uygulaması yapılır.
- Ağız ölçüleri alınarak protez hazırlanır.
- Protez yerleştirilir ve uyum kontrolü yapılır.
- Protezlerin uzun ömürlü olması için düzenli bakım ve kontroller önemlidir.
Cerrahi diş tedavileri; ağız, diş ve çene bölgesinde cerrahi müdahale gerektiren işlemleri kapsar. Bu tedaviler diş çekimi, implant uygulamaları, çene cerrahisi ve diğer ağız sağlığı problemlerine yönelik invaziv işlemleri içerir. Aşağıdaki durumlarda uygulanır:
- Dişin kurtarılamayacak kadar hasarlı olması.
- Gömülü dişlerin ağız sağlığını tehdit etmesi.
- Çene kemiği veya diş eti problemleri.
- Estetik veya fonksiyonel sorunlar.
Diş çekimi (ekstraksiyon)
Dişin çene kemiğinden çıkarılması işlemidir. Diş çekimi şu durumlarda yapılır:
- İleri derecede çürümüş veya kırılmış dişler.
- Gömülü dişler (örn. yirmi yaş dişleri).
- Ortodontik tedavi için yer açılması.
- Periodontal hastalık nedeniyle kurtarılamayan dişler.
Diş çekimi türleri:
- Basit çekim: Görünen dişlerin lokal anestezi altında çekilmesi.
- Cerrahi çekim: Kırık veya gömülü dişlerin çıkarılması için cerrahi işlem gerektirir.
- Gömülü diş çekimi (20 yaş): Çene kemiği içinde tamamen veya kısmen gömülü olan dişlerin cerrahi olarak çıkarılması.
Dental implant uygulamaları:
- Eksik dişlerin yerine çene kemiğine yerleştirilen titanyum vidaların üzerine protez dişlerin sabitlenmesidir.
- Tek diş eksikliği, çoklu diş eksikliği veya tam dişsizlik durumlarında (örn. All-on-4, All-on-6) uygulanır.
Kemik grefti ve çene cerrahisi:
Çene kemiğinin yetersiz olduğu durumlarda kemik hacmini artırmak için yapılan işlemlerdir.
- Kemik grefti: Sentetik, hayvansal veya hastanın kendi kemiği kullanılarak kemik eklenir.
- Sinus lifting: Üst çenenin arka bölgesinde sinus tabanı yükseltilerek kemik eklenir.
Periodontal cerrahi (Diş eti cerrahisi):
Diş eti hastalıklarının tedavisi veya estetik amaçlarla yapılan cerrahi işlemler:
- İleri diş eti hastalığının (periodontitis) tedavisi.
- Diş eti çekilmesi için greft uygulamaları.
- Estetik diş eti şekillendirme (gingivektomi, gingivoplasti).
Kist ve tümör cerrahisi:
Ağız veya çene bölgesindeki kist veya tümörlerin cerrahi olarak çıkarılması:
- Diş kökü kistleri, odontojenik tümörler.
- Çene kemiğindeki patolojik oluşumlar.
Çene cerrahisi (ortognatik cerrahi)
Çene yapısındaki ciddi bozuklukların düzeltilmesi için yapılan cerrahi işlemler:
- Çene uyumsuzlukları (örneğin üst veya alt çenenin önde/geride olması).
- Çiğneme, konuşma veya estetik sorunlar.
Frenektomi:
Dil veya dudak bağının (frenulum) çok kısa veya kalın olması durumunda cerrahi olarak kesilmesi:
- Konuşma veya emme zorluğu.
- Diş eti çekilmesi veya dişler arasında açıklık oluşması.
Apse drenajı:
Diş veya diş eti apsesinin cerrahi olarak boşaltılması, enfeksiyonun yayılmasını önlemek ve ağrıyı gidermek için uygulanır.
Ortodontik tedaviler, diş ve çenelerin hizalanmasını düzeltmek, estetik ve fonksiyonel problemleri çözmek için uygulanır.
Ortodontik tedavilerin amaçları:
- Estetik iyileştirme: Dişlerin doğru hizalanması ile daha güzel bir gülüş.
- Fonksiyonel iyileştirme: çiğneme, konuşma ve kapanış sorunlarının çözülmesi.
- Ağız sağlığı: Dişlerin çapraşık olması nedeniyle oluşan temizlik zorluklarını azaltarak çürük ve diş eti hastalığı riskini azaltmak.
- Çene sağlığı: Çene eklemi (TMJ) problemlerinin azaltılması.
Kimler ortodontik tedavi alabilir?
- Çocuklar: Süt veya karışık dişlenme döneminde çene gelişimini yönlendirmek için (6–12 yaş).
- Ergenler: Daimi dişlerin tamamlandığı en yaygın tedavi dönemi (12–18 yaş).
- Yetişkinler: Estetik ve fonksiyonel problemleri çözmek için her yaşta uygulanabilir.
Ortodontik tedavi türleri:
Sabit ortodontik tedaviler:
Sabit tedaviler, ağızdan çıkarılamayan apareylerle dişlerin hareket ettirilmesini sağlar.
- Metal braketler: Dişlere yapıştırılan metal braket ve tellerle dişlerin hizalanması.
- Seramik (estetik) braketler: Diş renginde veya şeffaf braketlerle daha az görünür tedavi.
- Lingual braketler: Braketlerin dişlerin iç yüzeyine (dil tarafına) yerleştirildiği tedavi.
- Damon sistemi (self-ligating braketler): Telleri özel klips mekanizmasıyla tutan braket sistemidir.
Hareketli ortodontik tedaviler:
Hastanın takıp çıkarabildiği apareylerdir ve genellikle daha hafif vakalarda veya çocuklarda kullanılır.
- Şeffaf plaklar (Invisalign ve benzeri): Dişlerin hizalanması için özel üretilmiş, şeffaf aligner plakları.
- Hareketli apareyler: Genellikle çocuklarda çene gelişimini yönlendirmek veya hafif diş hareketlerini sağlamak için kullanılır.
Çene düzeltme tedavileri (ortognatik tedaviler):
Çene yapısındaki ciddi bozuklukların düzeltilmesi için ortodonti ve cerrahinin birlikte uygulandığı tedaviler.
Mini vida ve ankraj sistemleri:
Diş hareketlerini desteklemek için çene kemiğine yerleştirilen küçük titanyum vidalardır.
Fonksiyonel apareyler:
Çocuklarda çene gelişimini yönlendirmek için kullanılan apareylerdir.
Periodontal tedavilerin amacı:
- Gingivit ve enfeksiyonu ortadan kaldırmak.
- Diş eti ceplerini azaltmak ve diş kaybını önlemek.
- Çene kemiği ve diş eti sağlığını korumak.
- Estetik görünümü iyileştirmek (özellikle diş eti çekilmesi veya büyüme durumlarında).
- Dişlerin uzun süreli stabilitesini sağlamak.
Periodontal tedaviler, hastalığın şiddetine ve hastanın ihtiyaçlarına göre cerrahi veya cerrahi olmayan yöntemler olarak sınıflandırılır.
Cerrahi olmayan periodontal tedaviler:
Genellikle erken dönem diş eti hastalığında (gingivit veya hafif periodontitis) uygulanır ve invaziv olmayan yöntemlerle diş eti sağlığını iyileştirmeyi amaçlar.
Scaling ve root planing:
Diş yüzeylerinde ve diş eti altındaki plak ve tartar (diş taşı) özel aletlerle temizlenir. Kök yüzeyi düzeltilerek bakterilerin yerleşmesi zorlaştırılır.
Profesyonel ağız hijyeni uygulamaları:
Diş hekimi veya diş hijyenisti tarafından derin temizlik ve ağız bakımı eğitimi.
Lazer tedavisi:
Diş eti ceplerindeki bakterilerin ve iltihaplı dokuların lazer ile giderilmesi.
Cerrahi periodontal tedaviler:
İleri dönem periodontitis veya cerrahi olmayan tedavilere yanıt vermeyen durumlarda uygulanır.
- Flap cerrahisi: Diş etleri kaldırılır, diş kökleri ve kemik temizlenir, ardından diş etleri tekrar dikilir.
- Kemik grefti: Periodontitis nedeniyle kaybolan çene kemiğinin onarımı için sentetik, hayvansal veya hastanın kendi kemiği eklenir.
- Yumuşak doku grefti: Diş eti çekilmesi olan alanların genellikle damaktan alınan dokularla onarılması.
- Gingivektomi ve gingivoplasti: Fazla veya şekilsiz diş etlerinin çıkarılması (gingivektomi) veya estetik şekillendirilmesi (gingivoplasti).
- Taç boyu uzatma: Görünen diş kısmını artırmak için diş etleri ve bazen kemik şekillendirilir.
Destekleyici periodontal tedaviler:
- Hastalığın tekrarlamasını önlemek ve ağız sağlığını korumak için periodontal tedaviler sonrası uygulanan yöntemlerdir.
- Düzenli kontroller ve bakım:
- Diş hekimi kontrollerinde diş eti ceplerinin kontrolü ve temizliği.
- Ağız hijyeni eğitimi
Estetik diş tedavileri, dişlerin ve gülümsemenin görünümünü iyileştirmeye yönelik işlemlerdir. Bu tedaviler, dişlerin renk, şekil, boyut veya hizalanmasını düzelterek daha estetik bir gülümseme sağlamayı amaçlar ve fonksiyonel iyileştirmeler de sağlayabilir.
Estetik diş tedavilerinin amacı:
- Estetik iyileştirme: Daha beyaz, düzgün ve simetrik bir gülümseme.
- Özgüven artışı: Gülüş estetiği ile sosyal ve psikolojik iyileşme.
- Fonksiyonel düzeltme: Çiğneme ve konuşma sorunlarını çözme.
- Diş sağlığı: Diş ve diş eti sağlığını destekleme.
Kimlere uygulanır?
- Dişlerinde renk bozukluğu, şekil bozukluğu veya çapraşıklık olanlar.
- Gummy smile veya diş eti asimetrisi olanlar.
- Kırık, çatlak veya eksik dişleri olanlar.
- Estetik kaygısı olan her yaş grubundaki bireyler.
Estetik diş tedavisi türleri:
Diş beyazlatma (bleaching):
Dişlerin doğal rengini açmak için kimyasal maddeler kullanılır (genellikle hidrojen peroksit veya karbamid peroksit).
- Ofis beyazlatma: Diş hekimi kliniğinde yüksek konsantrasyonlu ajanlarla, lazer veya ışık ile aktive edilerek yapılır (1-2 saat).
- Ev tipi beyazlatma: Diş hekimi tarafından verilen özel kalıplar ve düşük konsantrasyonlu jellerle evde uygulanır (genellikle 1-2 hafta).
Porcelain lamina:
Dişlerin ön yüzeyine yapıştırılan ince porselen veneerler (0,3-1 mm).
Kompozit bonding (estetik dolgu):
Dişlerin renk veya şekil düzeltilmesi için diş renginde kompozit reçine kullanımı.
Zirkonyum veya porselen kronlar:
Tüm dişi kaplayan estetik kronlar, genellikle zirkonyum veya porselenden yapılır.
Ortodontik tedaviler (estetik amaçlı):
Dişlerin hizalanmasını düzeltmek için braket veya şeffaf apareyler kullanılır.
Diş eti estetiği (gingivoplasti ve gingivektomi):
Daha estetik bir gülümseme için diş eti şekil ve seviyesinin düzeltilmesi.
Taç boyu uzatma:
Görünür diş kısmını artırmak için diş eti ve bazen kemik şekillendirilir.
Kompozit veya porselen inlay/onlay:
Çürük veya hasarlı diş kısmı için özel hazırlanmış dolgu benzeri restorasyonlar.
Tam seramik restorasyonlar:
Tamamen seramikten yapılmış metal içermeyen veneer veya köprüler.
Çocuk diş hekimliği, 0-14 yaş arası çocukların ağız ve diş sağlığını korumaya, diş ve çene gelişimini takip etmeye ve oluşan sorunları tedavi etmeye yönelik bir diş hekimliği dalıdır. Pedodontik tedaviler, çocukların diş sağlığını korurken diş hekiminden korkmamalarını sağlamak ve olumlu bir deneyim sunmak için özel teknikler kullanır.
Koruyucu tedaviler:
Çocukların dişlerini çürük ve diğer sorunlardan korumanın en önemli yöntemleridir.
- Flor uygulamaları
- Fissür örtücü (sealant) uygulamaları
- Ağız hijyeni eğitimi
Restoratif (dolgu) tedaviler:
Diş çürüğünün tedavisinde uygulanan yöntemlerdir.
Pulpotomi ve pulpektomi:
Süt dişlerinde çürüğün sinire ulaştığı durumlarda sinirin bir kısmının (pulpotomi) veya tamamının (pulpektomi) çıkarılmasıdır.
Diş çekimi:
Kurtarılamayacak kadar hasar görmüş veya enfekte süt dişlerinin çekilmesi.
Yer tutucular:
Erken kaybedilen süt dişlerinin yerine, kalıcı dişlerin doğru hizalanmasını sağlamak için kullanılan apareyler.
Ortodontik tedaviler (erken dönem):
Çene ve diş hizalamasını düzeltmek için erken yaşta uygulanan tedaviler.
Travma tedavileri:
Düşme veya çarpma sonucu çocuklarda diş kırıkları, çatlaklar veya diş kaybının tedavisi.
Kötü alışkanlıkların tedavisi:
Parmak emme, tırnak yeme, dil itme veya ağızdan nefes alma gibi alışkanlıkların düzeltilmesi.
Periodontal tedavilerin amacı:
- Gingivit ve enfeksiyonu ortadan kaldırmak.
- Diş eti ceplerini azaltmak ve diş kaybını önlemek.
- Çene kemiği ve diş eti sağlığını korumak.
- Estetik görünümü iyileştirmek (özellikle diş eti çekilmesi veya büyüme durumlarında).
- Dişlerin uzun süreli stabilitesini sağlamak.
Periodontal tedaviler, hastalığın şiddetine ve hastanın ihtiyaçlarına göre cerrahi veya cerrahi olmayan yöntemler olarak sınıflandırılır.
Cerrahi olmayan periodontal tedaviler:
Genellikle erken dönem diş eti hastalığında (gingivit veya hafif periodontitis) uygulanır ve invaziv olmayan yöntemlerle diş eti sağlığını iyileştirmeyi amaçlar.
Scaling ve root planing:
Diş yüzeylerinde ve diş eti altındaki plak ve tartar (diş taşı) özel aletlerle temizlenir. Kök yüzeyi düzeltilerek bakterilerin yerleşmesi zorlaştırılır.
Profesyonel ağız hijyeni uygulamaları:
Diş hekimi veya diş hijyenisti tarafından derin temizlik ve ağız bakımı eğitimi.
Lazer tedavisi:
Diş eti ceplerindeki bakterilerin ve iltihaplı dokuların lazer ile giderilmesi.
Cerrahi periodontal tedaviler:
İleri dönem periodontitis veya cerrahi olmayan tedavilere yanıt vermeyen durumlarda uygulanır.
- Flap cerrahisi: Diş etleri kaldırılır, diş kökleri ve kemik temizlenir, ardından diş etleri tekrar dikilir.
- Kemik grefti: Periodontitis nedeniyle kaybolan çene kemiğinin onarımı için sentetik, hayvansal veya hastanın kendi kemiği eklenir.
- Yumuşak doku grefti: Diş eti çekilmesi olan alanların genellikle damaktan alınan dokularla onarılması.
- Gingivektomi ve gingivoplasti: Fazla veya şekilsiz diş etlerinin çıkarılması (gingivektomi) veya estetik şekillendirilmesi (gingivoplasti).
- Taç boyu uzatma: Görünen diş kısmını artırmak için diş etleri ve bazen kemik şekillendirilir.
Destekleyici periodontal tedaviler:
- Hastalığın tekrarlamasını önlemek ve ağız sağlığını korumak için periodontal tedaviler sonrası uygulanan yöntemlerdir.
- Düzenli kontroller ve bakım:
- Diş hekimi kontrollerinde diş eti ceplerinin kontrolü ve temizliği.
- Ağız hijyeni eğitimi
Estetik diş tedavileri, dişlerin ve gülümsemenin görünümünü iyileştirmeye yönelik işlemlerdir. Bu tedaviler, dişlerin renk, şekil, boyut veya hizalanmasını düzelterek daha estetik bir gülümseme sağlamayı amaçlar ve fonksiyonel iyileştirmeler de sağlayabilir.
Estetik diş tedavilerinin amacı:
- Estetik iyileştirme: Daha beyaz, düzgün ve simetrik bir gülümseme.
- Özgüven artışı: Gülüş estetiği ile sosyal ve psikolojik iyileşme.
- Fonksiyonel düzeltme: Çiğneme ve konuşma sorunlarını çözme.
- Diş sağlığı: Diş ve diş eti sağlığını destekleme.
Kimlere uygulanır?
- Dişlerinde renk bozukluğu, şekil bozukluğu veya çapraşıklık olanlar.
- Gummy smile veya diş eti asimetrisi olanlar.
- Kırık, çatlak veya eksik dişleri olanlar.
- Estetik kaygısı olan her yaş grubundaki bireyler.
Estetik diş tedavisi türleri:
Diş beyazlatma (bleaching):
Dişlerin doğal rengini açmak için kimyasal maddeler kullanılır (genellikle hidrojen peroksit veya karbamid peroksit).
- Ofis beyazlatma: Diş hekimi kliniğinde yüksek konsantrasyonlu ajanlarla, lazer veya ışık ile aktive edilerek yapılır (1-2 saat).
- Ev tipi beyazlatma: Diş hekimi tarafından verilen özel kalıplar ve düşük konsantrasyonlu jellerle evde uygulanır (genellikle 1-2 hafta).
Porcelain lamina:
Dişlerin ön yüzeyine yapıştırılan ince porselen veneerler (0,3-1 mm).
Kompozit bonding (estetik dolgu):
Dişlerin renk veya şekil düzeltilmesi için diş renginde kompozit reçine kullanımı.
Zirkonyum veya porselen kronlar:
Tüm dişi kaplayan estetik kronlar, genellikle zirkonyum veya porselenden yapılır.
Ortodontik tedaviler (estetik amaçlı):
Dişlerin hizalanmasını düzeltmek için braket veya şeffaf apareyler kullanılır.
Diş eti estetiği (gingivoplasti ve gingivektomi):
Daha estetik bir gülümseme için diş eti şekil ve seviyesinin düzeltilmesi.
Taç boyu uzatma:
Görünür diş kısmını artırmak için diş eti ve bazen kemik şekillendirilir.
Kompozit veya porselen inlay/onlay:
Çürük veya hasarlı diş kısmı için özel hazırlanmış dolgu benzeri restorasyonlar.
Tam seramik restorasyonlar:
Tamamen seramikten yapılmış metal içermeyen veneer veya köprüler.
Çocuk diş hekimliği, 0-14 yaş arası çocukların ağız ve diş sağlığını korumaya, diş ve çene gelişimini takip etmeye ve oluşan sorunları tedavi etmeye yönelik bir diş hekimliği dalıdır. Pedodontik tedaviler, çocukların diş sağlığını korurken diş hekiminden korkmamalarını sağlamak ve olumlu bir deneyim sunmak için özel teknikler kullanır.
Koruyucu tedaviler:
Çocukların dişlerini çürük ve diğer sorunlardan korumanın en önemli yöntemleridir.
- Flor uygulamaları
- Fissür örtücü (sealant) uygulamaları
- Ağız hijyeni eğitimi
Restoratif (dolgu) tedaviler:
Diş çürüğünün tedavisinde uygulanan yöntemlerdir.
Pulpotomi ve pulpektomi:
Süt dişlerinde çürüğün sinire ulaştığı durumlarda sinirin bir kısmının (pulpotomi) veya tamamının (pulpektomi) çıkarılmasıdır.
Diş çekimi:
Kurtarılamayacak kadar hasar görmüş veya enfekte süt dişlerinin çekilmesi.
Yer tutucular:
Erken kaybedilen süt dişlerinin yerine, kalıcı dişlerin doğru hizalanmasını sağlamak için kullanılan apareyler.
Ortodontik tedaviler (erken dönem):
Çene ve diş hizalamasını düzeltmek için erken yaşta uygulanan tedaviler.
Travma tedavileri:
Düşme veya çarpma sonucu çocuklarda diş kırıkları, çatlaklar veya diş kaybının tedavisi.
Kötü alışkanlıkların tedavisi:
Parmak emme, tırnak yeme, dil itme veya ağızdan nefes alma gibi alışkanlıkların düzeltilmesi.
