نکاتی برای والدین
اگر دندان شیری زودتر از موعد بیفتد چه اتفاقی میافتد؟
اگر دندان شیری خیلی زود از دست برود، تغییر در ترتیب رویش دندانهای دائمی میتواند احتمال نامرتبی دندانهای دائمی کودک را افزایش دهد. این مسئله میتواند از یک نامرتبی جزئی تا مشکلات پیچیدهتر که تعادل کل دهان را برهم میزند، متغیر باشد.
وقتی دندان شیری زودتر از موعد از دست میرود، عادات غذایی و بهداشت دهان کودک را بازبینی کنید و منشأ مشکل را پیدا کنید. با اصلاح این عادتها، خطر مواجهه با همین مشکل برای سایر دندانهای شیری را در آینده نزدیک کاهش میدهید.
دندانپزشک شما برای حفظ فضای دندان تا زمانی که دندان دائمی رویش پیدا کند، یک نگهدارنده فضا (Space Maintainer) قرار میدهد و معاینات منظم را توصیه خواهد کرد.
چرا دندانهای کودک من شروع به پوسیدگی کردهاند؟
اگر پوسیدگیها خیلی زود در دندانهای کودک ظاهر میشوند، روی رژیم غذایی او تمرکز کنید! بهویژه خوابیدن با شیشه شیر حاوی مایعات شیرین (مانند شیر شیرینشده، شیرکاکائو، آبمیوه) در شب میتواند علت اصلی باشد. یا اگر کودک تمام روز را با چنین شیشهای سپری کند، تماس طولانیمدت با قند باعث میشود دندانها نتوانند در برابر پوسیدگی مقاومت کنند (پوسیدگی ناشی از شیشه شیر).
کودک خود را به غذاهای شیرین یا چسبناک عادت ندهید. اگر آنها را از این خوراکیها دور نگه دارید، هرگز نیازی به آنها احساس نخواهند کرد. شما میتوانید بدون نوشابههای قندی، آبمیوههای صنعتی، آبنبات، کوکی و شکلات تغذیه مناسبی برایشان فراهم کنید. بعد از مصرف غذاهای شیرین، کودک را تشویق کنید آب فراوان بنوشد. به این ترتیب میتوانید از ایجاد محیط اسیدی که میکروارگانیسمهای پوسیدگیزا برای رشد به آن نیاز دارند، جلوگیری کنید.
مسواک زدن دندانها بسیار حیاتی است، بهویژه بعد از آخرین وعده غذایی در شب (برای کودکانی که دندان دارند). البته انتظار مسواک زدن کامل و بینقص از کودکان ۶ ماهه تا ۱ ساله دشوار است، اما نکته مهم کاهش میکروارگانیسمهای دهان قبل از خواب و ایجاد عادت مسواک زدن در آنهاست.
آیا باید دندانهای کودکم را تمیز کنم؟
قطعاً، باید به محض رویش اولین دندان، تمیز کردن دندانهای کودک را شروع کنید. بعد از هر بار تغذیه، از یک پارچه تمیز یا گاز استریل برای پاک کردن دندانها و لثهها استفاده کنید.
وقتی چند دندان رویش یافت، زمان آن است که مسواک را معرفی کنید. از یک مسواک کوچک و نرم و بدون خمیردندان استفاده کنید، زیرا نوزادان تمایل دارند بیشتر خمیردندان را ببلعند. بلعیدن فلوراید اضافی میتواند به دندانهای آنها آسیب برساند.
در مسواک زدن دندانهای کودکم مشکل دارم. چه پیشنهادی دارید؟
کودک را روی پاهای خود بخوابانید طوری که سرش به سمت بالا باشد. اگر هنوز دندان درنیاورده است، لثههایش را با گاز مرطوب پاک کنید. اگر دندان دارد، از همین وضعیت برای مسواک زدن استفاده کنید و اگر به اندازه کافی بزرگ شده است، به او آینهای بدهید تا ببیند چه کاری انجام میدهید.
آیا رادیوگرافی (عکسبرداری) دندان برای کودکم ضرر دارد؟
دستگاههای رادیوگرافی دندانپزشکی که امروزه استفاده میشوند، به لطف تکنولوژی و روشهای مدرن، پرتو بسیار کمی ساطع میکنند. با در نظر گرفتن فایده تشخیص دقیق مشکلات، دلیلی برای باور به مضر بودن آن وجود ندارد.
چرا دندانهای دائمی مهم هستند؟
اولین دندانهای دائمی در سن ۶ سالگی ظاهر میشوند. این زمانی است که کودکان در حفظ بهداشت دهان و دندان مشکل دارند و رژیم غذایی آنها ممکن است باعث پوسیدگی شود. با این حال، این دندانها برای تمام عمر استفاده خواهند شد و راهنمای جایگیری سایر دندانها و همچنین شکلگیری سطح جویدنی هستند. زمانی که اولین دندانهای دائمی بیرون میآیند، دندانهای شیری بخش زیادی از مقاومت خود را از دست داده و بیشتر مستعد پوسیدگی خواهند بود. در این مرحله، مراجعه والدین به دندانپزشک و شروع درمانهای پیشگیرانه دندانپزشکی بسیار مهم است.
آیا نامرتبی دندانهای دائمی میتواند مشکلساز شود؟
نامرتبی دندانها میتواند نگرانیهای زیبایی ایجاد کند، اما مهمتر از آن، سلامت دهان را تهدید میکند. افرادی که دندانهای کج دارند، بیشتر در معرض پوسیدگی و بیماریهای لثه هستند زیرا نمیتوانند دندانهای خود را بهدرستی تمیز کنند. در موارد شدیدتر، ممکن است با مشکلات مفصلی دشواری مواجه شوند.
چه زمانی باید برای اولین بار کودکم را به دندانپزشکی ببرم؟
به محض مشاهده اولین دندانهای شیری نوزاد به دندانپزشک مراجعه کنید و این بازدیدها را بهصورت دورهای ادامه دهید. بسیار دشوار است که به کودکی که درد یا مشکلی در دندانهای شیری تجربه کرده، یاد بدهیم که از دندانپزشک نترسد. از سوی دیگر، کودکی که بهطور منظم و بدون مشکل با دندانپزشک ملاقات داشته، بسیار راحتتر محیط درمان را میپذیرد.
کودکم از دندانپزشک میترسد. چه کار باید بکنم؟
نوزادان با ترس متولد نمیشوند؛ آنها ترس را یاد میگیرند. اگر کودک شما از دندانپزشک میترسد، ممکن است دلیلش این باشد که شما بهعنوان والدین، خودتان ترس یا ناراحتی از دندانپزشک دارید. کودکان از والدین خود الگو میگیرند و اگر شما بترسید، آنها طبیعتاً آن را بهعنوان چیزی ترسناک درک میکنند. ابتدا ترسهای خود را کنترل کنید. دلیل دیگر میتواند تجربه منفی در اولین بازدید باشد. کودکی که برای چکاپهای منظم با دندانپزشک دیدار کرده و درک میکند که دندانپزشک برای کمک آنجاست، هنگام بروز مشکل مقاومت بیشتری داشته و ترس کمتری خواهد داشت.
چگونه میتوانم به کودکم مسواک زدن را یاد بدهم؟
اگر خودتان بهطور منظم دندانهایتان را مسواک نمیزنید و به دندانپزشک مراجعه نمیکنید، نمیتوانید این عادات را به کودک خود بیاموزید. کودکان با مثال و الگوبرداری یاد میگیرند و شما الگوی آنها هستید. هر چقدر هم که اهمیت مسواک زدن را توضیح دهید یا آنها را مجبور به این کار کنید، اگر نبینند که شما مرتب مسواک میزنید و از آن لذت میبرید، یاد نخواهند گرفت. آموزش را از خودتان شروع کنید، بقیه موارد بهطور طبیعی دنبال خواهد شد.
هنگام رویش اولین دندانهای دائمی باید مراقب چه چیزی باشم؟
اولین دندانهای دائمی که معمولاً دیده میشوند، دندانهای آسیای اول پایین هستند. اینها دندانهای حیاتی در مجموعه دندانهای دائمی هستند، با این حال اغلب اولین دندانهایی هستند که آسیب میبینند. از آنجا که دندان شیری بالای آنها وجود ندارد که بیفتد و در حدود ۶ سالگی رویش مییابند، اغلب توسط والدین و کودکان نادیده گرفته میشوند. با این حال، آنها پایه و اساس دندانهای بزرگسالی را میسازند و نقش اساسی در جویدن دارند. اگر بهدرستی تمیز نشوند، بهراحتی دچار پوسیدگی شده و تعادل سایر دندانها را تحت تأثیر قرار میدهند. والدین باید رویش اولین دندانهای آسیا را تحت نظر داشته باشند و برای محافظت از آنها اقدام به فیشور سیلانت (شیارپوش) کنند.
ارتباط بین دندانهای شیری و آسم چیست؟
محققان در حال بررسی ارتباط بین دندانهای شیری و آسم در کودکان خردسال هستند. دندانهای شیری در رحم مادر رشد میکنند و مواد معدنی را ذخیره مینمایند. دانشمندان معتقدند که کمبود سلنیوم و آهن در دوران بارداری ممکن است خطر ابتلا به آسم را افزایش دهد. این موضوع از طریق تحقیق روی ۱۲,۰۰۰ دندان شیری فک بالا که طی شش سال گذشته جمعآوری شده، تأیید شده است. با اطمینان از دریافت کافی این مواد معدنی در دوران بارداری، میتوان خطر ابتلا به آسم در کودک را کاهش داد.